Het landschap van de audiovisuele archivering

Een definitie van ‘audiovisueel archief’ zou kunnen luiden: een organisatie of onderdeel van een organisatie, die zich richt op het verzamelen, bewaren en toegankelijk maken van audiovisuele media en audiovisueel erfgoed. Deze definitie omvat meerdere typen archieven. Ze doet daarmee recht aan de diversiteit van het Nederlandse audiovisuele archievenlandschap. Ons land kent beeld- en geluidsarchieven in alle soorten en maten. Zo zijn er filmarchieven, radio- en televisiearchieven en geluidsarchieven. Deze kunnen op publieke of commerciële leest geschoeid zijn en functioneren op nationaal, regionaal of lokaal niveau. Ze beheren grotere of hele kleine collecties en doen dit als productiearchief, om bedrijfshandelingen vast te leggen, voor de cultuurgeschiedenis, als wetenschappelijke documentatie of vanuit een combinatie van deze doelstellingen. Sommige audiovisuele archieven staan midden in de digitale vernieuwingen, anderen moeten daar nog helemaal aan beginnen.

Samen vormen deze archieven de ‘audiovisuele collectie Nederland’. Deze ‘collectie’ wordt dagelijks uitgebreid, opgeslagen, onderhouden en toegankelijk gemaakt. Dit gebeurt door de vele honderden catalogiseerders, informatiespecialisten, researchers, archieftechnici, contentmanagers en restaurateurs die in de archieven werkzaam zijn.

Nederland kent een masteropleiding en een aantal cursussen op het gebied van beheer, presentatie en –management van audiovisuele collecties. Audiovisuele archieven en hun medewerkers hebben zich verenigd in een aantal wereldwijde vakfederaties. Er zijn ook nationale organisaties en koepelverbanden waarin de Nederlandse audiovisuele archieven zijn vertegenwoordigd. De laatste tien jaar zijn audiovisuele archieven meer en meer deel gaan uitmaken van belangrijke innovatieve projecten in Nederland en in Europa.